Column René Verhulst: Maakbaarheid

Is het mensen en natuur of natuur en mensen, wie maakt wie? We denken vaak dat wij het kunnen bepalen, de natuur maken of veranderen, maar het is toch echt andersom, de natuur werkt op ons door en is niet maakbaar door en voor ons.

Wie daarover schrijft is Frank Westerman. In ‘Ararat’ een reis op het breukvlak van religie en wetenschap. De ark van Noach, meer dan 5000 meter klimmen doet wat met je. Stalin liet door ingenieurs rivieren verleggen en honderden kilometers aan kanalen graven om vruchtbare landbouwgrond te scheppen. Het werd een dorre woestijn en een zoutvlakte, waar gedeporteerde boeren massaal stierven. Te lezen in ‘Ingenieurs van de ziel.’ 

Hij heeft nieuwe verhalen, over maakbaarheid. Een Frans dorp in Bretagne langs een rivier. Een dam in de rivier was destijds voor de watermolen, nu om energie op te wekken. De woeste rivier is beteugeld, het meer is schoon, je kan er zwemmen en kanoën. Iedereen in het dorp tevreden. Maar ‘rewilders’ zijn te hoop gelopen tegen de dam. Want zoals overal is de zalm weer terug en zalmen kunnen uitstekend tegen de stroom op zwemmen om de paaigronden te bereiken en met watertrappen voor de vissen zijn obstakels als sluizen en dammen geen probleem. Maar deze dam is te hoog, de zalm kan niet verder. Het rivierenbevrijdingsfront stuurde actievoerders naar het dorp om te vertellen dat de dam weg moest. In het dorp werd een referendum gehouden. 99% wilde de dam houden, 1% vond dat die weg kon. Het resultaat: de dam wordt afgebroken(…). De actievoerders, uiteraard ver van buiten het dorp, zegevierden. 

Maar toen waren er overstromingen in de Eifel met doden en bij ons in Valkenburg met veel schade. Ook de rivier langs het dorp trad gevaarlijk buiten de oevers. Ja, die dam was in 1613 al neergelegd ook voor de veiligheid van de bewoners. Het is nu de zalm of de dorpelingen. De actievoerders hebben de spandoeken opnieuw neergehangen: ‘Red de zalm.’ ‘Red ons’, zullen de bewoners zeggen.

De sloop is voorlopig uitgesteld. De kans op overstromingsgevaar zal steeds groter worden. Het bevrijdingsfront gaat ervan uit dat de dam toch afgebroken gaat worden, hun 32e.

Lees hier de online krant van deze week.

Lunteren City

ik kwam er al

eind jaren ‘50

bij tante Goudje en ome Joop

de grote wagenmakers loods

trok als een magneet

de prikkelende geur

van het gezaagde hout

 

Lees het geheel artikel in de Lunterse Krant, of op lunteren.com

Ruiken honden beter?

We hebben het idee dat sommige dieren veel beter ruiken dan wij mensen, zo zouden honden wel 100X scherper ruiken dan mensen. Ik vraag mij af hoe je dit kunt staven.

Je zou pannetje met stoofschotel als mens kunnen ruiken op, laten we zeggen, een meter of vijf afstand en vervolgens het pannetje op 500 meter afstand plaatsen. Wedden om een goede fles wijn dat mijn hondje dit pannetje niet gaat vinden? Het zal best waar zijn dat honden beter ruiken, maar wij stervelingen kunnen ook tienduizenden verschillende geuren onderscheiden en sommige geuren zelfs beter dan de hond. Wij mensen gaan vooral af op wat we zien en horen terwijl honden en vast ook andere dieren primair afgaan wat ze ruiken. Het ruiken heeft niet onze prioriteit.

Lees het geheel artikel in de Lunterse Krant, of op lunteren.com

Middelpunt der middelpunten ?

Lunterse Beschouwinkjes…

Het middelpunt van Nederland is  op de Lindeboomsberg,  2 km ten noordoosten van het centrum van Lunteren. Daar bevindt zich een grote steen met de inscriptie ‘middelpunt van Nederland’. Daaromheen liggen twee iets minder grote ‘kalender’-stenen. De noordoostelijke steen geeft  ten opzichte van de middelpunt-steen op de langste dag van het jaar aan waar de  zon opkomt, de andere steen geeft de richting aan waarop dat op de kortste dag gebeurt. Dit suggereert dat dit een heel bijzondere plek is. Dat is het na de renovatie zeker ook. Er ligt een prachtige arena van verroest staal, het is een wandeldoel, er worden veel foto’s gemaakt, er wordt gechilled en gebootcampt en het middelpunt heeft zelfs een eigen website.

Lees het gehele artikel in de Lunterse Krant, of op  lunteren.com