Paard centraal in Museum Lunteren: Overzichtstentoonstelling Rien Poortvliet

Henk de Rooy

LUNTEREN – Paardenliefhebbers kunnen hun hart ophalen in Museum Lunteren bij de tentoonstelling Paardenkracht met het werk van Rien Poortvliet (1932-1995). De tentoonstelling is tot stand gekomen met medewerking van Manege de Nieuwe Heuvel. Een aantal objecten uit hun stal is in de Noordmanzaal van het museum te zien.

Van oerpaard naar de Friezen

Bij Paardenkracht ligt de nadruk op een uitgebreide presentatie van tekeningen, aquarellen en schilderijen. Allemaal origineel en afkomstig uit het atelier van Rien Poortvliet.

Zijn boeken, vol met de prachtigste prenten, zijn vermaard, maar het originele werk van Rien Poortvliet is maar zelden zichtbaar.

Langs zijn werk aan de wanden van Museum Lunteren gaan, is een ontdekkingsreis naar wat het leven met en het bezig zijn met paarden inhoudt. Alle facetten van het werken met en voor paarden komen aan bod. Denk bijvoorbeeld aan de smid, de touwslager, de leerbewerker en de zadelmaker. Maar ook aan de kleding die ruiters en amazones in diverse disciplines dragen.

Van het oerpaard via werkpaarden, zoals het Gelderse paard, tot de Friezen van Hengstenstation/Manege de Nieuwe Heuvel en de paarden en pony’s van dochters uit de buurt: het wordt allemaal belicht bij Paardenkracht.

Het kan niet anders dan dat de paardenliefhebber tijdens de rondgang over de tentoonstelling tot de ontdekking komt dat een paard zoveel meer is dan alleen een geliefd en aaibaar dier.

Koninklijke arrenslee?

Ook bij Rien Poortvliet, nee, juist hier, is het aan te raden goed te kijken naar wat je ziet. Details doen de prenten tot leven komen en zorgen ervoor dat je met een andere blik naar Paardenkracht kijkt. De kracht van de tentoonstelling zit in de chronologische opzet ervan.

Van buiten is de kinderarrenslee met paard te zien, die aan een adellijke familie heeft toebehoord. De kwaliteit van de slee en het paard straalt ervan af. Mogelijk heeft het zelfs toebehoord aan de koninklijke familie.

Het is jammer dat bij dit object geen verklarend tekstbordje is geplaatst. Dat gemis doet zich ook gelden bij een aantal werken aan de wand, zoals bij de startgroep aan het begin van de tentoonstelling.

Ringsteken

Grappig is dat alledaagse benamingen als ‘tuinslang’ en ‘gek’ in de paardenwereld een geheel andere betekenis hebben. Ga er eens naar op zoek en ontdek tegelijkertijd waarvan het bestaan onbekend was.

Met de Oud Lunterse Dag op komst, op 28 en 29 augustus, is het leuk om te zien dat het ringsteken in het Zeeuwse Koudekerke een eeuwenlange traditie heeft. Ook hier vragen de vele details in de tekening de aandacht.

Neem de tekening van het vierspan Gelderse paarden voor de ploeg (zie foto op deze pagina). Dit is het vierspan van boer Koster aan de Elspeterweg in Elspeet. Ook hier weer zijn het de details die het kijken boeiend maken.

Cirkel rond

Het paard was eeuwen en eeuwenlang de motor van economieën, lokaal, landelijk en wereldwijd. Van onmisbaar belang in oorlogen, als statussymbool aan hoven en als krachtige werkkracht bij boeren. Koetsiers waren er niet als het paard er niet was geweest. De industriële revolutie verdrong het paard naar de achtergrond. Stoommachines werden de nieuwe krachtbronnen, arbeid werd goedkoper en massaproductie deed haar intrede.

Het paard verdween (bijna) geheel uit beeld na de Tweede Wereldoorlog kwam een revival. De trouwe viervoeter werd het herontdekt. De economie leefde op en maneges, paardenhouderijen en fokkerijen werden nieuwe verdienmodellen.

Paardenkracht is meer dan het tentoonstellen van werken van Rien Poortvliet. Het is een ontdekkingsreis door de geschiedenis die al ver voor de jaartelling haar oorsprong vond.

Van oertijd tot anno 2026: een cirkel die wordt wordt bij Paardenkracht.

Te zien in Museum Lunteren:

www.museumlunteren.nl

Lees hier de online krant van deze week.