Opnieuw wielerwedstrijd gemeente Ede Wat levert het eigenlijk op?
Gershon van Wolfswinkel
REGIO – Het Nederlands Kampioenschap Wielrennen, de Simac Ladies Tour en nu de Eneco Tour: wielrennen is steeds meer een onderdeel van Gemeente Ede. Op woensdag 14 oktober komt opnieuw een profkoers naar de gemeente. Maar terwijl vooraf precies wordt berekend wat een wedstrijd kost, is veel minder duidelijk wat zo’n evenement gemeente Ede uiteindelijk écht oplevert.
In 2019 en 2025 was Ede gastheer van het Nederlands Kampioenschap Wielrennen. Ook deed de Simac Ladies Tour meerdere keren de gemeente aan. De Eneco Tour doet daar op 14 oktober een schepje bovenop.
95.000 euro voor één etappe
Voor de aankomende Eneco Tour is de gemeentelijke investering concreet. Ede heeft €95.000 begroot voor het faciliteren van de etappe. Daarvan gaat €50.000 naar organisator TIG Sports. Verder is €14.000 uitgetrokken voor communicatie en marketing, €10.000 voor catering en ontvangst en €8.000 voor side-events. Nog eens €10.000 is gereserveerd voor onvoorziene kosten. Het bedrag van 95.000 euro komt uit het bestaande budget voor evenementen met landelijke uitstraling. Volgens het college was in de begroting al rekening gehouden met de organisatie van een wielerevenement, omdat de Simac Ladies Tour dit jaar wéér zou plaatsvinden. Die wedstrijd werd geannuleerd, waarna de Eneco Tour als vervanger naar Ede kon komen.
Bij het NK Wielrennen van 2025 lagen de gemeentelijke bijdragen hoger. Daar ging het om een organisatiefee van €120.000 en later nog €130.000 subsidie aan organisator Courage Events. Volgens de gemeente was ook dat destijds een lagere fee dan gebruikelijk, bij het Nederlands kampioenschap in 2019 waren de kosten boven de 400.000 euro. De tussen 2021 en 2024 jaarlijks terugkerende Simac Ladies Tour koste € 50.000: € 25.000 als bijdrage aan de organisatie en € 25.000 aan organisatiekosten.
Maar wat komt ervoor terug?
Een vraag waar geen concreet antwoord op gegeven kan worden. De gemeente maakt geen vaste berekening waarin de kosten van een wielerwedstrijd worden afgezet tegen één bedrag aan opbrengsten.
Menno Erkelens, perswoordvoerder namens wethouder Hazeleger, legt uit: “Er bestaat geen meetmethode waarmee de totale economische opbrengst achteraf in euro’s wordt uitgedrukt. In plaats daarvan wordt naar verschillende effecten gekeken om de kosten op te wegen. Bezoekers kunnen geld uitgeven bij horeca en detailhandel. Een wedstrijd kan toeristische aandacht opleveren en landelijke media-aandacht genereren. Ook kijkt de gemeente naar de maatschappelijke effecten, zoals sportparticipatie en de betrokkenheid van inwoners.”
Voor maatschappelijke effecten doelt hij op vorig jaar. Bij het Nederland Kampioenschap werd extra sportparticipatie en betrokkenheid van inwoners bereikt. Via activiteiten rond de wedstrijd konden verschillende doelgroepen kennismaken met wielrennen en sport. Dit was een enorm succes, meldt het Gelders Sportfonds. Ze spraken van ‘een startschot voor blijvende impact.’ In totaal namen 5.451 mensen deel aan de georganiseerde activiteiten, waarmee de doelstelling van 500 deelnemers ‘ruimschoots werd overtroffen.’
Ook het imago van Ede speelt mee in de berekening van de opbrengsten. De gemeente wil zich profileren als actieve gemeente op de Veluwe en ziet landelijke wielerwedstrijden als een manier om die identiteit uit te dragen. Burgemeester René Verhulst noemde Ede eerder een ‘echte fietsgemeente’. Bij de aankondiging van de Eneco Tour zei wethouder Gabriëlle Hazeleger: ‘Wielrennen past bij Ede.’ En volgens het college ‘sluiten de wedstrijden aan bij het groene en sportieve karakter van de gemeente.’ Door onder andere aandacht van nationale media, live tv-uitzendingen en de extra bezoekers, hoopt de gemeente Ede dit imago te genereren. Hierbij wilt Menno Erkelens benadrukken dat wielrennen deel uitmaakt van een brede inzet. “We investeerden in het WK volleybal voor vrouwen in 2022 en meerdere Europacupwedstrijden van Polar Bears. In 2027 staat bovendien het WK korfbal op de agenda. Wielrennen maakt dus deel uit van een bredere inzet die bijdragen aan sport, beleving en de zichtbaarheid van Ede.”
Onder aan de streep geen harde rekensom
Daarmee blijft wel de vraag staan wanneer een wielerwedstrijd zichzelf daadwerkelijk heeft ‘terugverdiend’. Hoeveel extra bezoekers een wedstrijd precies naar Ede trekt, hoeveel zij uitgeven en welk deel daarvan zonder de wedstrijd niet zou zijn uitgegeven, wordt niet in een resultaat vastgesteld.
Hetzelfde geldt voor de waarde van televisieaandacht of de maatschappelijke effecten. Een kind dat door een side-event enthousiast wordt over fietsen, of een inwoner die meer gaat sporten, levert niet direct een bedrag op dat tegenover de gemeentelijke investering kan worden gezet.
Menno Erkelens: “De gemeente kijkt naar het totaalbeeld van economische activiteit, bereik, zichtbaarheid, sport en maatschappelijke meerwaarde. Wij verwachten dat die totale waarde van de Eneco Tour de investering van €95.000 rechtvaardigt. Dat betekent ook dat de inwoners van gemeente Ede vooraf wel weten wat de wedstrijd kost, maar dat wij achteraf niet met één bedrag kunnen vertellen wat het evenement opleverd.”
Op 14 oktober krijgt Ede dus opnieuw een landelijke wielerwedstrijd. Voor de gemeente is het daarmee weer een kans om zich als fiets- en sportgemeente te presenteren. Voor inwoners betekent de koers ondertussen ook tijdelijke verkeershinder en afgesloten wegen. Het blijft vooral een kwestie van wat de gemeente belangrijk vindt: landelijke promotie en maatschappelijke impact genereren. Maar wel met prijskaartjes.
Lees hier de online krant van deze week.
