Na beklimming van de Goudsberg aan de noordkant, valt de groep neer op de gemetselde Notarisbank (van R. Dinger). ,,Hij staat er nu als het ware voor niks, want je hebt geen uitzicht meer richting Barneveld. Je zou hier zo de Gelderse Vallei in kunnen kijken,`` aldus een wandelaar. ,,We hebben hier genoeg bomen. Het is onzin om te zeggen dat elke boom heilig is,`` reageert landschapsdeskundige Elerie. ,,De zaag erin. Je moet het landschap `leesbaar` houden en gericht zijn op de eigen kwaliteiten. Hier gaat het om de zichtlijnen. Dat heeft een meerwaarde op deze locaties. De natuur is onderdeel van het landschap en niet andersom. Het is een uitdaging om daar over na te denken.`` Niemand weet eigenlijk zeker of het bos hier bezit is van gemeente, het Gelders Lanschap of het Luntersch Buurtbosch (en dus van iedereen).

Koeien in de wei

Even daarvoor werden de Celtic Fields bekeken vlakbij de kruising Vijfsprongweg/Hoge Valksedijk. Liever noemt Elerie die raadakkers, maar hij vindt het geweldig dat deze bewust in stand worden gehouden, ondanks dat het beheer iets te wensen over laat. Ook wordt een duik genomen in de Germaanse put, een opvallende kuil in een wijds veld aan de Vijfsprongweg. De vraag is of de uitleg op het bord de geschiedenis juist verwoordt en verbeeldt, of dat hier sprake is van een grote dosis fantasie. De waarde van de plek staat in elk geval buiten kijf.

De wijdse omgeving eromheen ook. ,,Het boeren landschap moet open blijven. Ik vind het jammer dat in Nederland overal bossen worden gepoot. Dat is niet nodig,`` aldus Elerie. Zo staan de wandelaars ook letterlijk stil bij de koeien in de wei. ,,Ja, dat hoort zo! Ik erger me er vaak aan als je die niet in een weiland ziet,`` zegt iemand. ,,Je kunt je afvragen of het landschap alleen een productiefactor moet zijn of ook een consumptieve belevingswaarde mag hebben. Maar dat de koeien op stal staan, is puur een kwestie van geld. En begrijpelijk.``

Een beetje gelaten bekijkt de groep het `middelpunt van Nederland`, althans de in tweeën gebroken steen, op de heuvel ,,waar vroeger rechtspraak werd gedaan``. Elerie is verbaasd over weer een markante plek. ,,Daar zou je meer over uit moeten zoeken. Het kan uitgangspunt zijn voor allerlei dingen.`` Een ander: ,,Je kunt hier bijvoorbeeld de laatste seizoensvergadering houden van de Dorpsraad.``

Via de Hessenhut dalen de wandelaars de Goudsberg af en slaan ze onderaan het bos linksaf richting het dorp. Ook daar wordt gediscussieerd over de begroeiing die langs het fietspad te dicht zou zijn. Dit moet open zijn om het vergezicht over de weilanden richting `De weg naar het Hek` te handhaven. Bij het voormalige `schietgat` zien ze een bergje illegaal gestort afval en weet iemand dat hier ooit spoorrails heeft gelegen.

Gekleurde bril

Deelnemers aan de wandeling spreken stevig over de verschillende architectuur die de omgeving (ont)siert. ,,Ik snap best dat mensen weleens boos worden als de welstandscommissie zwaar tilt aan de dakkapel die je aan je huis wilt bouwen, terwijl hier middenin de wei zo`n Amerikaans `schimmelgeval` wordt toegestaan.`` Geconcludeerd wordt dat de interpretatie van het woord `fraai` altijd onderhevig zal blijven aan de gekleurde bril van elk persoon in het bijzonder.

Vanaf de Molenparkweg-Oost schieten de wandelaars het authentieke en bijzondere kerkenpad in, aansluitend op de Valkseweg-Oost. Daarna volgt het laatste traject door Lunteren zelf. De groep is net op tijd terug voor de buien die daarna met bakken uit de lucht vallen. Leden van de stichting Toekomstvisie Lunteren vinden de eerste wandeling voor herhaling vatbaar en concluderen dat als de kans bestaat er meer gebruik zal worden gemaakt van de hoogteverschillen vlak buiten het dorp. Een zogenoemd `belvedère`-project hangt in de lucht.

Foto`s: Het `middelpunt van Nederland` ligt in twee stukken. Lunteren zou de markante plek meer uit moeten buiten.

Neervallen op de Notarisbank. ,,Als we hier bomen kappen, kijk je zo de Gelderse Vallei in.``

De bossage met de `Germaanse put` aan de Vijfsprongweg.