Nieuws

Percussion ensemble KNA Lunteren en Zappa-coverband The Foolz sloegen de handen ineen voor een uniek muzikaal project: Zappa Experience! Op zaterdag 8 november zetten zij gezamenlijk een theatershow op de planken in het Barneveldse Schaffelaartheater.

Ambitieuze_Zappa_Experience
Foto: De slagwerkgroep tijdens een repetitie in Euterpe samen met The Foolz.
Tekst en foto: Freek Wolff

,,Op het conservatorium kwam ik in aanraking met de muziek van Frank Zappa. Dan ga je je verdiepen en blijkt het ontzettend gaaf te zijn'', zegt dirigent Marco Onstenk uit Apeldoorn. Sinds twee jaar speelt hij in The Foolz en al twaalf jaar is hij dirigent van het Percussion ensemble KNA Lunteren, een groep van dertig muzikanten. De samenwerking resulteert nu in de Zappa Experience.

De show staat geheel in het teken van componist, muzikant en filmmaker Frank Zappa. In diverse bezettingen worden uiteenlopende stukken van zijn hand gespeeld. Bovendien verzorgt Zappa-kenner Co de Kloet vanaf 18.45 uur een verdiepende lezing over Zappa (3,50 euro), waarna het concert begint om 20.15 uur (15 euro).

,,Dit hebben we nog nooit gedaan. Om er meer smoel aan te geven is dit wel heel erg leuk'', reageert gitarist Remco Aalhuizen. ,,Niet alleen als Foolz-man, maar ook als Zappa-freak is dit een heel toffe samenwerking. Ik vind het erg knap dat deze jonge mensen van de Lunterse slagwerkgroep redelijk snel behoorlijk ingewikkelde stukken hebben ingestudeerd.''

In 2009 werd het percussieorkest zelfs Nederlands kampioen. Het repertoire van het ensemble is zeer breed: zowel klassiek als pop komt aan bod, maar ook een muziekstijl als de blues wordt niet gemeden. Nu kan hier ook Zappa's jazz-rockstijl aan toegevoegd worden. Zappa doorbrak veel muzikale barrières en bracht zo muziekstijlen samen die niemand ooit bij elkaar durfde te plaatsen. Bang voor variatie en nieuwe uitdagingen is het ensemble dus niet.

Zo zal een groepje van vijf percussionisten zich storten op de vermaarde compositie The Black Page, een complex stuk waar de wereldberoemde topdrummer Terri Bozzio zijn tanden al op stuk beet. Aan de andere kant zal er ook een relatief luchtiger nummer klinken als Sofa nr. 1, wat een aangenaam soort anthem/herkenningstune van Frank Zappa is geworden. En in Zoot Allures kunnen vooral de bespelers van marimba's en xylofonen hun hart ophalen om te spelen met dynamiek.

Onstenk onderkent dat er verschillen in zijn slagwerkgroep zijn. ,,Maar het gaat erom dat het niveau aan de ondergrens hoog genoeg is. Iedereen in deze groep heeft eerst zes á zeven jaar les gehad om deze complexe muziek aan te kunnen en in onze groep te spelen. We hebben het lastige stuk Achidna's Arf op een wedstrijd gespeeld en dat ging goed.''

Wat de jeu van Zappa's muziek is? ,,De afwisseling. Je ontdekt er steeds weer iets nieuws in, meer lagen. Ik zie in al zijn stijlen de charme, zowel de klassieke als de rock'', aldus Onstenk. ,,Zappa zelf vond dat niet relevant en zei: klassieke muziek is alleen zonder elektriciteit'', voegt Aalhuizen toe.

Onstenk vindt de figuur Zappa en zijn muziek niet te oud voor zijn relatief jonge muzikanten. ,,Muziek is geen pak melk waar een datum op staat. We kijken in de volle breedte wat we mooi vinden. In het verleden hebben we bijvoorbeeld met koren en een saxofonist samengewerkt. Daarmee zijn we tijdens het wereldkampioenschap in Kerkrade vijfde geworden. We proberen steeds nieuwe dingen aan te pakken. Het enige criterium is dat het goed moet klinken voor de slagwerkgroep. En het is zeker geen oubollige muziek.''

De enige hit van Zappa, Dancing Fool, staat niet op het programma. ,,Dat is een leuk en pakkend liedje, maar er was geen ruimte meer voor. Met de andere nummers laten we gewoon meer van Zappa zien. Ik hoop dat mensen die het voor het eerst horen, geïnteresseerd raken in zijn muziek.''

Lunters percussionist Niels van de Steeg vindt de meeste stukken van Zappa mooi en sommige wat minder. ,,Het album Hot Rats vind ik gaaf en beluister ik vaak. De stukken die wij spelen zijn goed te doen. Het ene is rustig, het andere wat wilder of afwisselender. Ik vind 't Mershi Duween mooi om te spelen. Daar hoor je overweldigend veel geluid en dan is het ineens afgelopen. Dat klinkt geweldig. Je moet goed meetellen om de maat vast te houden.''

Naast je hersenen gebruiken is percussie vooral een polsbeweging. ,,De een is aangeboren met een fijne motoriek en de ander niet. Dat is wel een voordeel. Wij doen veel aan techniek, want je kunt veel aanleren door hard en gericht te studeren. Maar je moet zelf dat doel willen bereiken natuurlijk. Bij tieners kun je ook meer aan gaan sluiten bij de muzikale interesses. Het muziekonderwijs is de laatste jaren persoonlijker geworden, ook op muziekscholen. Een mix van degelijk studeren en eigen interesse is de gulden middenweg.''

Onstenk vindt dat er bij KNA een goede mentaliteit bestaat om een prestatie te willen behalen. ,,Dat zit in de hele club. Als er ja gezegd wordt, dan zal dat doel ook bereikt worden. Linksom of rechtsom, het komt er. Dat is een kracht die KNA heeft, waar anderen weleens afhaken.''

'Does humor belong to music'?, zoals de legendarische componist en musicus zich zelf afvroeg. ,,Ja, dat hoort heel erg bij Zappa en dat gaan we zeker doen. Er zijn nummers met een dubbele bodem en we gaan er wat grappen tussendoor gooien, maar dat wil ik nog niet verklappen'', besluit Marco lachend.

Kaarten zijn op de website van het theater te bestellen: www.schaffelaartheater.nl

Bron: Ede styad 29-10-2014