Nieuws
De Muur van Mussert, het NSB-object op de Goudsberg aan de Hessenweg in Lunteren, wordt voorlopig niet tot (rijks)monument gebombardeerd. Desondanks schrijft de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed dat het bescherming verdient.
 
Freek Wolff
 
,,In Nederland zijn 60.000 objecten tot rijksmonument benoemd en daar wil de overheid vanaf. Het wordt te kostbaar, het zijn er gewoon teveel'', licht Matthijs Witte van Erfgoedvereniging Heemschut toe.
Deze organisatie diende samen met de gemeente Ede een verzoek in bij de rijksdienst om de Muur de status van rijksmonument te geven. ,,Die heeft dat niet afgewezen, maar zegt het ook niet in behandeling te nemen. Ze laten het dus in het midden. Dat vinden we wel een beetje raar, dat ze het besuit dus eigenlijk uitstellen. Dan weet je nog niet waar je aan toe bent en dat vinden we niet verstandig. Positief is dat ze er in elk geval wel over nadenken'', aldus Witte.
 
De rijksdienst heeft volgens hem een nieuw programma, waarbij vooral wordt gekeken naar archeologie van na 1965 en gebouwen waar een verhaal bij te vertellen is. In dat licht vindt Witte dat de Muur wel de monumentenstatus verdient. ,,Want het is bijna het enige bouwwerk dat door de NSB ontworpen is. Het lijkt een klein beetje op wat er nog in Nürnberg staat van de architect Albert Speer, waarbij het gedachtengoed van een grote droom vorm kreeg. Het is monumentwaardig omdat hier een verhaal bij te vertellen is over de hagepreken die er op de Goudsberg plaatsvonden. Aan de ene kant moeten we het niet te belangrijk maken, aan de andere kant gaat het hier om een onderwerp waar we in ons land maar moeizaam mee om kunnen gaan."
Muur_nog_geen_rijksmonument 
foto: Diederik van Silfhout 
 
Jan Kijlstra, secretaris van Stichting Erfgoed Ede, zegt dat hij begin augustus een brief ontving van de rijksdienst met de mededeling dat zij vindt dat de Muur wel bescherming verdient. ,,Dat is op zichzelf een positief signaal, maar de manier waarop is het probleem, omdat het kabinet juist monumenten af wil stoten. Professor Bazelmans gaat een onderzoek doen naar de mogelijkheden en ik verwacht daar in 2016 een rapport van op tafel'', aldus Kijlstra.
 
Hij vindt de brief toch verheugend. ,,We zien het als terreinwinst. De kwestie is alleen in welke vorm het behoud plaats zal vinden. Misschien kan het een gemeentelijk monument worden met steun van de rijksoverheid. Er zijn vele wegen die naar Rome lopen, in dit geval naar Lunteren.''
 
De Edenaar is van mening dat de Muur beschermd moet worden als teken van waarschuwing. Kijlstra: ,,In het Duits noemen ze dat een Mahnmal. Want we kunnen niet ontkennen dat je ook in onze tijd weer allerlei kretologieën hoort die herinneren aan de oorlogstijd. Wat Geert Wilders nu bijvoorbeeld zegt, is daarmee slechts een gradueel verschil.''
 
De secretaris onderstreept het belang van het fysieke element. ,,Het blijkt dat als je daar zelf bij staat, je het verhaal veel makkelijker kunt vertellen. Daarom kan het van educatieve betekenis zijn."